W tej witrynie stosujemy pliki cookies. Standardowe ustawienia przeglądarki internetowej zezwalają na zapisywanie ich na urządzeniu końcowym Użytkownika. Kontynuowanie przeglądania serwisu bez zmiany ustawień traktujemy jako zgodę na użycie plików cookies. Więcej w Polityce Cookies.
Ukryj komunikat


Włoskie słowa w polszczyźnie

Opublikowano: 2016-01-29
Jakie włoskie słowa zawitały w Polsce na stałe.
Zapożyczeń z języka włoskiego w kraju nad Wisłą nie brakuje. Oto garść informacji na ten temat.

Pojawienie się i zadomowienie italianizmów w języku polskim wzięło się z licznych kontaktów polsko – włoskich, szczególnie w renesansie. Ogromny wpływ na przybliżenie Polakom kultury i mowy włoskiej mieli np. przybywający do naszego kraju artyści z Półwyspu Apenińskiego. Osiedlali się u nas również włoscy kupcy i rzemieślnicy, którzy jak można się było tego spodziewać, propagowali swój ojczysty język. Pobyt w Polsce królowej Bony także nie przeszedł bez echa. Polska szlachta podróżowała do Włoch w celach turystyczno – rekreacyjnych, a liczne grono młodych Polaków studiowało na włoskich uczelniach. Przez Italię przebiegał także szlak pielgrzymkowy do Ziemi Świętej. Ważne były też oczywiście kontakty polityczne.

Wśród słów, które na stałe zadomowiły się w polszczyźnie na uwagę zasługują:

  • al dente – dosł. na ząb, sposób przygotowania potrawy, zazwyczaj makaronu
  • aria – po włosku aria oznacza melodię, pieśń, szczególnie solową
  • autostrada – po włosku strada to droga, ulica
  • awizo – awiso informuje nas, że mamy przesyłkę pocztową do odebrania
  • bankiet - banchetto to dla Włochów uroczyste przyjęcie zorganizowane z jakiegoś powodu
  • belweder – bello – piękny, vedere - widzieć
  • bolid – dosł. meteor, samochód wyścigowy biorący udział w rozgrywkach Formuły 1
  • brokuł – wyraz pochodzi od słowa: brocco -odrośl, kiełek
  • bufon – po włosku buffone to błazen
  • cappuccino – nazwa związana z zakonem Kapucynów, po włosku cappuccio to kaptur
  • fatamorgana – po włosku fata to czarodziejka, a fata Morgana to legendarna wróżka wywołująca miraże, występująca w średniowiecznych utworach
  • fraszka – po włosku frasca oznacza drobiazg, błahostkę, bagatelę, gałązkę
  • fuga – w języku włoskim fuga oznacza ucieczkę
  • graffiti – słowo pochodzi od graffito, co oznacza cieniowanie kreskami
  • kwartet – włoskie quartetto to zespół czterech muzyków
  • lasagne – lasagna to po prostu łazanka
  • maestro – maestria to po włosku biegłość
  • makaron – w dawnym włoskim macarone, dziś maccherone
  • motto – w języku Umberto Eco motto oznacza dowcip
  • mozzarella - dla zapominalskich: mozzarella to biały ser z mleka bawolic
  • papamobile – papa to włoski ojciec, a automobile – samochód
  • partytura – partitura to zapis nut
  • risotto - po włosku riso to ryż
  • rukola – ruccola oznacza dla Włochów roślinę o wąskich, zielonych liściach, podobną do szczawiu, zaostrzającą smak potraw
  • tiramisu – po włosku tirare su oznacza ciągnąć do góry
  • wiolonczela - włoski wyraz violoncello oznacza wiolonczelę


Oprócz pojedyńczych słów do polszczyzny weszły także różnorodne wyrażenia typu: frutti di mare, dolce vita, santo subito, in blanco.

Iwona Trojan
(iwona.trojan@dlalejdis.pl)

Bibliografia: Anna Szemberska, „Wybrane nowe italianizmy we współczesnej polszczyźnie”
Fot. pixabay.com



Facebook
 

COUNT:34