Abaddon

Zerkając na okładkę książki, nazwisko i tytuł nie do końca wiemy czego się spodziewać, brak nam podstawowej wiedzy by odpowiedzieć sobie na pytanie: „Czy warto ją przeczytać ?”. Czym więc jest Abaddon i kim jest autor powieści - Sábato? Pierwsza nazwa jest nam znana. Abaddon – Anioł Zagłady z Apokalipsy Św. Jana. Ernesto Sábato –malarz, pisarz i eseista argentyński. Z wykształcenia fizyk. Laureat Nagrody Cervantesa, najwyższego literackiego wyróżnienia dla pisarzy hiszpańskojęzycznych, za rok 1984. Zaprzyjaźniony z Witoldem Gombrowiczem. To Sábato pomagał Gombrowiczowi w przekładzie „Ferdydurke” na język hiszpański i to Gombrowicz napisał wprowadzenie do przekładu na język niemiecki drugiej powieści Sábato – „O bohaterach i grobach”. Kilka podstawowych faktów daje nam klarowny obraz tego czego możemy od tej powieści oczekiwać.

Akcja powieści rozgrywa się na różnych planach, po zdarzeniach, które wystąpiły w życiu bohaterów na początku 1973 roku. W powieści wręcz roi się od postaci, jednak pomimo ich mnogości, książka zachowuje spójność. Autor nie rezygnuje z opisania choćby najmniejszego aspektu rzeczywistości, chce powiedzieć wszystko o człowieku i o otaczającym go świecie. Ukazuje portret ludzkości w przededniu Armageddonu. To jednak nie tylko obraz otaczającego go świata, ale i samego autora. Pisarz zaprasza czytelnika w mroczną podróż w głąb własnej duszy, na wyprawę w sferę snu, zagmatwane symbole, tajemnicze sceny i wizje. To zapis wewnętrznych niepokojów, samotności i strachu duszy, jej obsesji i najskrytszych lęków.

Bohaterem powieści Sábato czyni również samego siebie oraz swoją żonę M. i wiele innych znanych i realnych postaci z życia Argentyny. Powieść zawiera opisy wydarzeń autobiograficznych, prawdziwych, fantasy, historie równoległe i filozoficzne. Nie zabrakło w niej odniesienia do majestatycznie i surowo przedstawionej historii i dramatów XX wieku - przerażających momentów w historii Argentyny, II wojny światowej, Hiroszimy, wojny w Wietnamie. Sábato występuje w roli pośrednika między zamkniętym światem powieści, a światem realnym. Świat fantastyczny spotyka się z biograficznym komentarzem, tworząc drugą warstwę, w której nie wiadomo, co jest prawdą, a co fikcją.

„Abaddon – Anioł Zagłady” to książka, która zasługuje na miejsce wśród najlepszych w Ameryce Łacińskiej i być może na świecie w ostatnim stuleciu. Napisana jest w najbardziej eksperymentalny sposób w twórczości pisarza. Zawiera rozproszone i autobiograficzne struktury narracji (ogromna różnorodność narracji!), doskonały humor, wszechobecny symbolizm.

„Abaddon – Anioł Zagłady” nie jest powieścią stanowiącą całość samą w sobie. Jest zamknięciem trylogii, której początek stanowił „Tunel”, a drugą jej częścią było „O bohaterach i grobach”. Mamy tu do czynienia z powracającymi postaciami, miejscami i zdarzeniami. Zdecydowanie więc polecam przeczytać trylogię od początku, by nie pominąć znaczących szczegółów i nie czuć się zagubionym w nawarstwiających się wątkach.

Ostatnie dzieło Sábato jest niezwykłą powieścią. Ambitną, ciekawą, pełną niepokojących scen i trudną dla czytelnika, co zauważa sam jej autor. To powieść dla miłośników tajemnic i wątków gnostycznych w literaturze, dla tych którzy lubią czytając jednym tchem napotkać myśl: ”Czy ja czytałem o sobie?”. Książka zabiera czytelnika do innego świata. Świata niezwykłego, ale specyficznego i niekoniecznie mogącego wpasować się w gusta większości. Literatura Ernesto nie jest dla wszystkich,. Czasem trudno odkryć w niej prawdziwe znaczenia, ale warto szukać i warto czytać! To powieść, która może zmienić wrażliwość tych, którzy ją przeczytali. Dla lubiących eksperymentować z prozą to powieść bez skazy.

Abaddon, Anioł Zagłady, Sabato Ernesto, Znak, 2011

Milena Kwasek
(redakcja@kobieta20.pl)