Bestia z motylkami we włosach

Zza metalowych krat spoglądają czujnie ciemne oczy Julii Pastrany. Nie są to oczy potwora. Bestie nie haftują motylów po nocach, nie szyją sukni... nie marzą o miłości.

Niezwykła opowieść Margrit Schriber krąży wokół postaci dwóch kobiet, skrajnie odmiennych od siebie: jak ogień i woda, jak piękno i brzydota, jak zachwyt i poniżenie. Julia Pastrana jest wspaniałą gospodynią domową - szyje, gotuje, w wolnym czasie haftuje i szydełkuje. Tłumy nie przychodzą jednak podziwiać jej zdolności gospodarowania. Jest XIX wiek – okres nieprawdopodobnego rozkwitu nauki, humanizmu ale i bazujących na najniższych potrzebach obwoźnych freak show. Europejczyków mocno jak nigdy wcześniej interesują cuda tego świata. Chcą go poznać, zmierzyć, opisać, wypełnić wszystkie puste karty nauki. Oczy naukowców i myślicieli skłaniają się ku Julii Pastranie – dla tłumu znanej jako kobieta-małpa. Ta wielka tajemnica ludzkości pod postacią wybitnie owłosionej kobiety nie jest wolna, nie może sama o sobie decydować. Jej właściciel, szarmancki Mister Lent, dobrze wie jak przerobić futro w twardy pieniądz. Do show z potworem dołącza druga kobieta.

Rösli jest samotną sierotą odesłaną z zapomnianej górskiej mieściny Fronalp. Czytając Paskudną dziewczynę nie potrafiłam zdecydować – której z nich los zgotował gorszy żywot. Dziewczyna, która znała jedynie pastwiska pełne kóz, wpada w samo centrum głośnego show Mister Lenta. Uroda dziewczyny uwydatniać ma brzydotę włochatej Julii. Mała Rösli musi przedwcześnie dorosnąć, dziewczęce piersi oblec w tandetny strój tancerki, kabaretowym krokiem wirować przed zażenowaną publicznością. Kozia Rösli staje się Rosie la Belle – wyszminkowanym dodatkiem do największego z freak show.

Pomimo zazdrości i różnic kobiety zbliżają się do siebie. Ciepłe uczucia pozwalają im zachować siłę w ich świecie pełnym gwizdów, okrzyków przerażenia i zażenowania, a także ciągłych przenosin w poszukiwaniu nowej, spragnionej dziwolągów publiczności.
Książka pomimo małej objętości (ok. 140 stron) nie jest typowym jednodniowym czytadłem. Brutalność nieszczęśliwego życia kobiet zmusza do powolnej lektury, bogatej w refleksje i ciche westchnienia nad wynaturzonym światem taniej rozrywki. Także język powieści jest niespotykany – autorka w sposób zupełnie niepowtarzalny dobiera słowa, bawi się porównaniami i niedopowiedzeniami, co czyni książkę jeszcze bardziej wyjątkową.

Jarmarczna kotara zasłania największą tajemnicę XIX Europy. Czy masz odwagę poznać całą prawdę o legendarnej Julii Pastranie? Czy chcesz poznać marzenia potwora?

Margrit Schriber, Paskudna dziewczyna, Wydawnictwo Hidari 2010

Joanna Szczygłowska
(redakcja@kobieta20.pl)