Wszystko jest iluminacją

Jonathan Safran Foer to młody, utalentowany amerykański pisarz pochodzenia żydowskiego (jego rodzina mieszkała w Bielsku Podlaskim). „Wszystko jest iluminacją” jest jego debiutancką powieścią, za którą zdobył prestiżową nagrodę dziennika „The Guardian”. Liev Schreiber , popularny aktor, znany chociażby z serii Krzyk lub Obywatela Wellesa, postanowił spróbować swoich sił jako samodzielny autor. Pod wpływem urody prozy Foera napisał scenariusz, a następnie wyreżyserował swój jedyny jak dotąd film.

Jonathan jest młodym, nieśmiałym Amerykaninem żydowskiego pochodzenia. Chłopak jest zamknięty w sobie, a dodatkowo ma nietypowe hobby. Z każdego wyjazdu czy podróży zbiera pamiątki, które kolekcjonuje w foliowych torebeczkach. Pewnego dnia umierająca babcia Jonathana daje mu szczególną fotografię. Na starym zdjęciu widać dziadka chłopaka w towarzystwie tajemniczej kobiety o imieniu Augustyna. Podobno uratowała ona dziadka przez nazistami w czasie II wojny światowej. Jonathan postanawia odnaleźć ślad rodzinnej historii i wyrusza na poszukiwanie wioski na Ukrainie, w której żyli jego przodkowie. Na dworcu wita go Aleks, miejscowy cwaniaczek, będący odtąd osobistym tłumaczem. W podróży przez Ukrainę towarzyszyć im będą dziadek Aleksa, sędziwy antysemita, oraz zwariowany pies.

Wypada żałować, iż Wszystko jest iluminacją to jedyny dotąd obraz wyreżyserowany przez Lieva Schreibera. Autorowi filmu udała się niełatwa rzecz: oddać klimat prozy Foera, jednocześnie nie trzymając się ściśle fabuły książki. Podróż młodego Jonathana przez egzotyczną dla niego Ukrainę jest nie tylko wędrówką w poszukiwaniu pamięci i rodzinnych korzeni. To także proces dojrzewania bohatera, odkrywania swojej tożsamości i rodzaj pierwszego, poważnego samookreślenia. Jak się okaże podróż będzie ważna nie tylko dla Jonathana. Wiele o sobie dowiedzą się także Aleks oraz jego dziadek. Wszystko jest iluminacją to również film o stereotypach, o postrzeganiu (często fałszywym) innych nacji i kultur. Wschód i Zachód spotykają się na bezkresnych drogach Ukrainy, okazując się dla siebie pouczającą lekcją życiową. Obraz Schreibera łączy surrealistyczny humor z poruszającym liryzmem, realizm i psychologiczną prawdę z metaforyczną wymową obrazów. Piękne zdjęcia to zasługa Matthew Libatique’a. Znakomicie w roli Jonathana wypadł Elijah Wood, a prawdziwym odkryciem okazał się Eugene Hutz (jako Aleks), lider cenionego zespołu punk-folkowego Gogol Bordello.

Dwie nagrody na festiwalu w Wenecji, wyróżnienie w Sao Paulo i Bratysławie.

Premiera filmu „Wszystko jest iluminacją” już 13 siepnia 2011, godz. 20:00